Artikelen

TRACTOREN VERSUS WOORDEN:WIE WINT?

In het Handvest van de Aarde (Earth Charter) in 2000 opgesteld door de Verenigde Naties met richtlijnen voor een duurzame wereld staat o.a. dat ‘de bewijslast zou moeten liggen bij diegenen die vinden dat bepaalde activiteiten geen significante milieuschade aanrichten en dezen wettelijk aansprakelijk stellen.’ Boze boeren hanteren de omgekeerde stelling en trekken er deze decembermaand met hun tractoren ‘voor keiharde acties’ op uit met misschien wel weer omhoog gestoken duimpjes van burgers en buitenlui ter aanmoediging.

Boeren hebben onder leiding van Farmers Defence Force en enkele politici de smaak van het protesteren te pakken. Zo bleek vorige week uit tractoren-files in Leeuwarden om boosheid over verhoging van waterschapslasten kracht bij te zetten. De Nederlandse waterbedrijven die in 2017 een noodkreet uitzonden over de vervuiling van het grondwater door meststoffen hadden slechts het woord als wapen ter beschikking. Help: op 89 van de ruim 200 meetpunten is sprake van code rood!

Woorden tegenover tractoren: wie gaat er winnen? Je zou kunnen helpen herinneren aan een rapport over de kwaliteit van het drinkwater uit 1982 (!) met een veelzeggende titel: Zorgen voor Morgen. Er werden bijna vier decennia geleden ontoelaatbare hoge gehaltes nitraat aangetroffen, acht tot achttien keer de norm. Het had ook iets te maken met akkers, waarop snijmaïs werd verbouwd voor veevoer. De populariteit van het gewas was sinds de zeventiger jaren met de factor vijftig toegenomen. De stallen met koeien, varkens, kippen, geiten, kalkoenen, konijnen groeiden navenant. En worden steeds beter/duurzamer, voegen de boze boeren van de Farmers Defence Force daaraan toe. Zij worden gepest door de overheid, het moet uit zijn.

Hoe hoog de verborgen kosten van milieuschade zijn blijft nattevingerwerk, maar dat bijvoorbeeld het schoonpoetsen van de vervuiling door (kunst)mest en pesticiden jaarlijks in de honderden miljoenen of zelfs miljarden moet lopen, is geen overdreven gok. Toch blijven begripvolle burgers, buitenlui en sommige politici digitale duimpjes omhoog steken. Ze hebben er begrip voor dat ons land voor meer dan de helft afhankelijk is van de soms boze boeren die, omdat ze menen dat de wereld niet zonder hun (noodzakelijk) te goedkoop geproduceerde voedsel kan, willens en wetens grond, water en milieu moeten blijven vervuilen. Handvest van de Aarde? Bewijzen dat ‘wij’ geen significante milieuschade aanrichten? Op maar weer naar Den Haag of Leeuwarden in een indrukwekkend langgerekte colonne tractoren.

Het blijkt te werken: de demonstraties vol indrukwekkend motoren-geweld. Burgers en politici lijken er heel wat gevoeliger voor dan bij voorbeeld de in woorden verpakte waarschuwing uit 1970 (!) ‘dat de grenzen van het toelaatbare met onze moderne landbouwmethoden bereikt waren.’ Twee jaar later heeft de Stichting Natuur en Milieu het over ‘de metamorfose van het platteland’. Een platteland dat razendsnel veranderde in een Augiasstal. Uit recente cijfers van wat er allemaal is verdwenen uit de Nederlandse fauna en flora blijkt dat de metamorfose een halve eeuw later is voltooid. Maar de landbouwlobby die wil dat alles blijft zoals het is, vond het nog niet voldoende: ook de laatste, kleine natuurgebiedjes met zeldzame soorten moet vijftig jaar later op het offerblok van de vrije markt.

Nederland is niet alleen wereldrecordhouder stikstof (applaus) maar behoort ook tot de absolute wereldtop, als het gaat om polderen en ‘pappen en nathouden.’ Met een overheid die duimpjes blijft opsteken naar protesterende boze boeren die op hun beurt lak hebben aan woorden, wetenschappelijke rapportages, uitspraken van de hoogste bestuurders, zal er nooit wat veranderen.  De bezem moet door de Augiasstal waartoe het platteland is verworden. Uit het Handvest van de Aarde: Alle milieu- en sociale kosten van agrarische goederen en diensten moeten worden doorberekend in de verkoopprijs, waarbij de klant moet kunnen kiezen voor producten die voldoen aan de hoogste eisen.

Eureka, een voedselblokkade, maar dan heel anders dan de boze boeren van FDF willen! De metamorfose van het platteland begint morgen met de klant als koning. Daar kan geen tractor tegenop.

Kees Kooman