Artikelen

De boerenlobby en een wrang jubileum

Jubileum boerenlobby: 50

jaar pappen en nahouden

Hoe vaak zal er, uiteraard met inachtneming van 1 1/2 meter afstand, de afgelopen weken getoast zijn, in vertrekken van de machtige boerenlobby? Bijvoorbeeld in het kantoor van Copa Cogeca, de LTO van Europa, op loopafstand gelegen van het parlement dat in Brussel beslist over de toekomst van Europa. Die toekomst lijkt weer verder weg dan ooit, nu corona het tijdsbeeld bepaalt en gezondheid van de burger het eenvoudig wint van gezondheid van natuur, milieu en klimaat.

Vrijwel geruisloos werd het nieuws ‘verwerkt’ van het slappe aftreksel dat overbleef van de met veel bombarie gelanceerde Green Deal, het plan om in Europa eensgezind eindelijk echt werk te maken van duurzame landbouw mede met oog op klimaatverandering. Landbouw waarbij begrippen als natuur en dierenwelzijn zouden kunnen wedijveren met termen als groei en voedselzekerheid tegen dumpprijzen. Minister Carola Schouten sprak haar tevredenheid uit over het uiteindelijke resultaat dat ‘intensieve boeren’ hun gang laat gaan, tenminste tot 2025. Maar wat moet je anders als excellentie die evenals koningen in de moderne tijd en de praktijk van alledag geen bal te vertellen heeft en in haar geval slippendrager is van een dictatoriale lobby.

In plechtige stilte, inherent aan vollopende ziekenhuizen wordt dit jaar in Nederland een niet benijdenswaardig jubileum gevierd. Precies vijftig jaar geleden waarschuwden experts voor het eerst voor de onaanvaardbare milieuverontreiniging van onze ‘moderne landbouwmethoden’ en de daarbijbehorende ‘zondvloed van mest’ die ‘de grenzen van het toelaatbare’ voortdurend overschreden. Tussen 1950 en 1980 verdubbelde ieder decennium het aantal varkens en in tien jaar tijd was er een verzevenvoudiging van het aantal vleeskuikens. Anno 2020 worden elke dag 1 1/2 miljoen van die lekkere kippetjes geslacht in Nederland. Dat in 1974 bij de nota ‘intensieve veehouderij’ van landbouwminister Fons van der Stee de ziekmakende mestoverschotten ook al ter sprake kwamen, mocht de pret en daarmee de groei van de veestapel beslist niet drukken.

Nederland tweede landbouwexporteur (na de VS) ter wereld, driewerf hoera! De akelige verhalen zoals het clandestien mest lozen op het oppervlaktewater, of de methode van varkensboeren om land vol te pompen met stront (in de hoop dat de aarde die stront zou opnemen) konden beter niet gehoord worden. En zo ging 50 jaar lang de deksel op de doofpot (beerput?) onder luide aanmoedigingen van leveranciers van o.a. kunstmest en veevoeder.

In het kader van het Europese onthaal van de Green Deal, waarin de komende zeven jaar 400 miljard euro aan subsidies beschikbaar zal zijn voor voedselzekerheid tegen dumpprijzen was het geen verrassing te vernemen hoe Schouten in eigen land omgaat met vergroening van de veelvraat Landbouw. Van de door commissie Remkes voorgestelde 50 procent stikstof-reductie in 2030 bleef iets meer dan de helft over: 26 procent. Ze trekt daarbij nog geen 1 1/2 miljard uit voor het uitkopen van veeboeren, de kortste klap op weg naar natuurherstel.

Het behoeft geen rekenkunde dat het bedrag schril afsteekt tegen het kapitaal, waarvan Europese boeren komende zeven jaar weer fraaie tractoren kunnen kopen. Om maar te zwijgen van voorstellen van groene experts om de veestapel in Nederland, te beginnen bij de grootste ‘milieuvervuilers’ de koeien, te halveren. Een koe staat bij een gemiddelde melkveehouderij voor omstreeks 28.000 euro op de balans. Reken zelf op een bierviltje uit wat je kunt doen met 1 1/2 miljard euro en een totaal van 1.570.000 koeien in Nederland.

Veel geld wordt in Nederland weggelegd voor (en veel hoop gevestigd op) veronderstelde innovaties zoals (nog) betere stallen en verbeterd veevoer, precies zoals de sector het wil. En precies zoals de sector in het verleden ventte met (en voor 100 procent vertrouwde op) verwerking van de overtollige mest. Tevergeefs achteraf. ‘Het kabinet kiest voor een evenwichtige aanpak die haalbaar en betaalbaar is’, aldus Carola Schouten half oktober in het begeleidend schrijven. De champagnekurken kunnen knallen aan keukentafels van de boerenlobby. Vijftig jaar ‘pappen en nathouden’. Op naar de 100.

Kees Kooman, schrijver van o.a. Boerenbloed, Dit is uw land (coproductie Hans van Grinsven) en Nieuw Boeren: Je leent het land van je kinderen.