Artikelen

Boer: Vergeet stikstof, en vecht tegen ‘lekkere’ bodemprijzen

Vergeet stikstof, vergeet CO2, vergeet fosfaat-plafonds, vergeet nitraatgehalte, vergeet methaan, vergeet de uitgeklede biodiversiteit met de verdwenen bijen, bloemen en vogels in een tijdsbestek van nog geen halve eeuw. En vergeet, beste boze boeren van Nederland even dat de politiek u op vermeend valse gronden tracht uit te kleden. Vergeet voor even een dreigende decimering van veestapels, maar kijk door de mist van tranen en frustratie naar de ooit zo vruchtbare akkers die in toenemende mate te lijden hebben onder de roofbouw van het door de vrije markt opgelegde productieproces. Elk jaar weer recordopbrengsten, even afgezien van te droge zomers. Maar wat doet die vraag ‘om de wereld te voeden’ met de kwaliteit van onze landbouwgronden?

Erkend wetenschappelijk onderzoek naar de voedingswaarde van de gewassen, die zo effectief en snel mogelijk moeten groeien om te kunnen concurreren op de wereldmarkt en zo goedkoop mogelijk in supermarkten te belanden, dateert van 2007. Het was de Britse onderzoeker David Thomas die een duikvlucht kon aantonen van vitale mineralen zoals ijzer, magnesium en calcium. Het is niet aannemelijk dat de cijfers er anno 2019 beter op zijn geworden, maar voor die bewering ontbreekt elke waterdichte onderbouwing. De sector – die de uitkomst toeschrijft aan onbetrouwbare meetmethodes – lijkt geen haast te maken om omgekeerd de criticasters de mond te snoeren door zelf de wetenschap aan het werk te zetten.

Waaraan inmiddels niet meer wordt getwijfeld, is de verschraling van de bodem. Met als beste voorbeeld de moeite die akkerbouwers hebben in de Flevopolder om de ooit voorbeeldige rijkdom van de op zee veroverde kwelders en schorren te behouden of te evenaren. Gelukkig zijn daar de vertrouwde hulpmiddelen zoals kunstmest en het wondermiddel Round Up, door de fabrikant met gevoel voor understatement ‘gewasbeschermingsmiddel’ gedoopt. Wat het laatste precies doet met de inwendige mens is (nog) niet bekend, maar wetenschappelijk staat vast dat het bestrijdingsmiddel wordt aangetroffen in de inwendige mens. Een biertje zonder (misschien een ietsepietsie) Round Up is onmogelijk.

‘De landbouwgrond zal niet toekomstbestendig zijn als het bodembeheer niet drastisch wordt aangepast’, aldus een recente uitkomst na onderzoek van Wageningen Plant Research. Waarom zou Nederland de wereld moeten blijven voeden, al zou dat in werkelijkheid natuurlijk niet eens kunnen, voeg ik daaraan toe? Op dit moment is onze agrarische productie voor 2,9 procent van biologische makelij, dus zonder gebruik van ‘uitputtende’ kunst- en hulpmiddelen. ‘Wij’ moeten die gezonde producten voor een deel importeren. België, ook bekend om de intensieve manier van boeren, doet het twee keer zo goed en voor Duitsland geldt de factor drie. In andere Europese landen, zoals Oostenrijk en Zweden gelden biologische percentages van om en nabij de 20 procent. Daar is nog nooit iets vernomen van een stikstof-probleem. Trotse boeren zijn er daarentegen in overvloed. De Franse agrarische sector wil binnen drie jaar voor 15 procent biologisch produceren, Duitsland streeft naar 20 procent.

Het is moeilijk nieuwe wegen in te slaan, anders te doen dan wat gangbaar wordt geacht en daarbij ook nog worden ontmoedigd door op schaalvergroting gericht onderwijs. De dochter van een melkveehouder op Schiermonnikoog die koos voor schaalverkleining wordt op haar school vreemd aangekeken. Hoe stom kun je zijn: kiezen voor schaalverkleining! Mijdt bijeenkomsten om daar met veel motorgeronk te protesteren tegen ‘de echte vervuilers’. Luister niet naar de roep-toeterende LTO-leiders, lobbyisten maar feitelijk goedbetaalde activisten die zich beter zouden verzetten tegen woekerpraktijken van tussenhandel en supermarkt. Zie Aldi dat spotgoedkope groente schaamteloos aanprijst met ‘lekker van eigen bodemprijs’.

Kijk liever rustig om u heen, zie wat de intensieve landbouw Nederland in 50 jaar heeft gebracht. Kijk naar de vele brandnetels en braamstruiken, stille getuigen van armzalig rentmeesterschap. U bent voor 60 procent beheerder van dat prachtige landje aan de Noordzee dat met veel inspanning de wereld goed zou kunnen tonen hoe superbe kwaliteit (van voedsel en bodembeheer) kan samengaan met een schoon milieu, ingericht op toekomstige generaties.

Kees Kooman, ‘Randstedeling’ sinds 2002 woonachtig op het Friese platteland, auteur van een vijftiental boeken, o.a. Boerenbloed en Nieuw Boeren.

https://www.linkedin.com/pulse/boer-vergeet-stikstof-vecht-liever-tegen-lekkere-kooman-kees